FCA
Ook bekend als: Free Carrier, Vrachtvrij tot vervoerder
FCA, Free Carrier, betekent dat de verkoper de goederen uitgeklaard aflevert bij een door de koper aangewezen vervoerder. Het risico gaat over zodra de goederen daar zijn overgedragen.
Wie regelt wat bij FCA?
De verkoper levert de goederen af bij de vervoerder of op de plaats die de koper heeft aangewezen, en doet de uitvoeraangifte. Vindt de levering plaats op het terrein van de verkoper, dan laadt hij ook. Vindt ze elders plaats, dan is lossen voor de koper. Gaat er tijdens die overdracht iets mis, dan is dat zijn risico. De koper sluit het vervoercontract voor het hoofdtransport en draagt de kosten en het risico vanaf het overdrachtspunt. Hij regelt ook de invoerformaliteiten in het land van bestemming, inclusief rechten en btw. Kiest de koper een vervoerder die de koelunit niet aanzet, dan is de schade voor hem, ook al heeft de verkoper keurig geladen. FCA laat de verkoper of de koper de goederen ook met eigen vervoer rijden, in plaats van een derde te contracteren. Dat stond in Incoterms 2020 voor het eerst expliciet in de regel. Voor verladers met een eigen wagenpark is dat het verschil tussen een term die past en een term die een vervoerder vereist die er niet is.
Waar gaat het risico over bij FCA?
Op het moment van overdracht aan de vervoerder op de genoemde plaats. Die plaats zo precies mogelijk noemen is belangrijk, want FCA Rotterdam en FCA Rotterdam ECT Delta leggen het risico op verschillende punten. Tussen die twee punten kunnen dagen zitten, met terminalkosten en schade die dan bij de verkeerde partij terechtkomen. De nieuwe FCA in Incoterms 2020 kent een aanvullende afspraak: de koper kan zijn vervoerder opdragen een aan boord genoteerd cognossement af te geven, zodat de verkoper een documentair krediet kan innen. Dat was eerder een reden om toch FOB te kiezen, terwijl FOB voor containers het risicopunt te laat legt. Een fout in de uitvoerdocumenten blijft voor rekening van de verkoper, ook als de goederen fysiek allang zijn overgedragen. Wordt de zending aan de grens tegengehouden omdat de uitvoeraangifte niet klopt, dan is dat geen transportrisico van de koper maar een formaliteit die de verkoper nog niet heeft vervuld.
Waarom is FCA geschikt voor containers?
Bij containervervoer verliest de verkoper de feitelijke controle als de container bij de terminal of het depot is ingeleverd, niet pas als hij aan boord staat. FCA laat het risico daar overgaan waar het feitelijk overgaat. Dat is het depot, de terminal of de vrachtwagen van de koper, afhankelijk van de genoemde plaats. FOB legt dat punt bij het aan boord staan, terwijl de container dan al dagen bij de terminal kan staan. Voor die periode heeft de verkoper wel risico maar geen invloed. Schade in de stack, een gemiste cut-off of een terminalfout komt dan voor zijn rekening, zonder dat hij er iets aan kan doen. De ICC beveelt FCA daarom aan voor containers, luchtvracht, weg en spoor. FOB, FAS, CFR en CIF zijn bedoeld voor lading die echt aan de kade van eigenaar wisselt: bulk en projectlading. Wie FOB op een containervrachtbrief zet omdat de bank erom vraagt, kan sinds 2020 dezelfde documenten onder FCA krijgen via de afspraak over het aan-boord-cognossement.
Wat betekent FCA voor de douanewaarde?
Net als bij EXW zit er in de FCA-prijs geen hoofdtransport. Vracht en verzekering tot de buitengrens van de EU moeten er bij invoer bij, en het deel binnen de EU mag eraf als het apart aantoonbaar is. De bijtelling is kleiner dan bij EXW, omdat laden en voorvervoer tot de vervoerder al in de prijs zitten. Bij uitvoer is FCA juist eenvoudig: de verkoper doet de aangifte en beschikt daarmee zelf over het bevestigingsbericht van uitgang. Dat bericht is het bewijs waarmee hij het btw-nultarief onderbouwt, en het is precies wat hij bij EXW niet vanzelf in handen krijgt. Openstaande uitvoeraangiften horen dus bij de verkoper op de monitor, niet bij de koper. Op de invoeraangifte is de genoemde plaats de plaats van levering in het land van uitvoer. Een FCA-zending uit Shanghai draagt dus een plaats buiten de EU, en de aangever telt vracht en verzekering tot de EU-grens bij. Klopt de plaats op factuur en aangifte niet met elkaar, dan is de opbouw van de waarde niet te volgen.
Welke plaats noem je bij FCA?
FCA kent twee situaties met verschillende gevolgen. Ligt de genoemde plaats bij de verkoper, dan laadt hij en gaat het risico over zodra de goederen op het vervoermiddel van de koper staan. Ligt de plaats elders, bijvoorbeeld een terminal of een depot, dan levert hij geladen en gereed voor lossing aan en is het lossen voor de koper. Daarom is FCA gevolgd door alleen een stad onvoldoende. FCA Rotterdam ECT Delta legt het overdrachtspunt vast, FCA Rotterdam niet. Bij containers is die precisering extra belangrijk, omdat de container vaak dagen voor vertrek wordt ingeleverd en de vraag wie in die periode risico draagt anders open blijft. Noem ook de editie: FCA [plaats] (Incoterms 2020). De afspraak over het aan-boord-cognossement bestaat pas sinds 2020. Een contract dat alleen FCA zegt, laat die mogelijkheid weg en dwingt partijen die een letter of credit gebruiken terug naar FOB, met het verkeerde risicopunt voor containers tot gevolg.
Hoe komt FCA op de invoeraangifte?
Op de invoeraangifte geef je FCA op als leveringsvoorwaarde, met de genoemde plaats van levering in het land van uitvoer. De Douane leest daaruit dat de factuurprijs stopt bij de vervoerder in het exportland, en dat vracht en verzekering tot de EU-buitengrens nog bijgeteld moeten worden. De factuur, het vervoersdocument en de aangifte moeten dezelfde plaats dragen. Staat op de factuur FCA warehouse Gouda en boekt de vervoerder vanaf Rotterdam, dan is het voortraject Gouda-Rotterdam een kostenpost die in de douanewaarde hoort, ook als hij op een aparte factuur staat. Vergeet je die, dan is de aangegeven waarde te laag. Bij uitvoer uit de EU is FCA de term waarbij de verkoper de aangifte zelf doet. Het MRN van de uitvoeraangifte en later het bevestigingsbericht van uitgang horen in zijn dossier. Zonder dat bericht kan hij het btw-nultarief niet onderbouwen, ook al is de zending fysiek allang weg.
Welke documenten en valkuilen horen bij FCA?
De verkoper levert de handelsfactuur, de paklijst, de uitvoeraangifte en, als de levering op zijn terrein is, het bewijs van belading. De koper heeft het vervoercontract, de vrachtfactuur en later de invoerdocumenten. Bij een letter of credit komt daar het aan-boord-cognossement bij, maar alleen als partijen dat uitdrukkelijk hebben afgesproken. De eerste valkuil is een te vage plaats. FCA Rotterdam laat open of de overdracht bij de verkoper, bij een depot of bij de terminal is, en daarmee wie laadt en wie het risico in de tussentijd draagt. De tweede is FOB gebruiken voor containers omdat de bank een cognossement wil, terwijl FCA die mogelijkheid sinds 2020 ook biedt. De derde valkuil is een uitvoeraangifte die niet klopt. Het risico is dan al over, maar de zending staat stil aan de grens en de verkoper moet de formaliteit alsnog herstellen. Controleer de aangifte voordat de truck wegrijdt, niet pas als de terminal belt dat de container niet de poort uit mag.